همه ما استانبول را با بنا‌های خاص و منحصربفردش می‌شناسیم. برای گشتن در استانبول شاید لازم باشد ماه‌ها زمان بگذارید تا بتوانید داستان‌های جذاب هر بنا و مکان‌های دیدنی این شهر را ببینید و بشناسید. یکی از معروف‌ترین برج‌هایی که در گشت‌وگذارهای استانبول توجه عده زیادی را به خود جلب می‌کند، برج بیازیت، بلندترین برج استانبول است.

بلندترین برج های استانبول

آتش‌سوزی‌های سهمگین استانبول

گفته می‌شود شهر استانبول در طول تاریخ چندین ساله‌اش شاهد آتش‌سوزی‌های فراوان و وحشتناکی بوده است. در اثر این آتش‌سوزی‌ها خسارت‌های جانی و مالی فراوانی به مردم استانبول وارد می‌شد. در گذشته که ساخت خانه‌های چوبی در استانبول مرسوم بود، آتش‌سوزی از بدنه چوبی بنا شروع شده و به سرعت به داخل خانه، وسایل و افراد ساکن آن می‌رسید.

در کتاب “5 شهر” نوشته شده است که هر نسل از مردم پایتخت حداقل یک بار شاهد یک آتش‌سوزی بسیار وحشتناک بوده‌اند. آتش‌سوزی‌هایی که در استانبول رخ می‌داد، به قدری سهمگین بود که علنا کاری از دست کسی برنمی‌آمد و همه فقط می‌توانستند تماشا کنند و آن را در کتاب‌های تاریخی بنویسند. گفته می‌شود در منطقه‌هایی که خانه‌های چوبی دارند به هیج‌وجه نمی‌توان خانه‌ای با قدمت 50-60 سال پیدا کرد که دچار آسیب و مرمت نشده باشد. در طول سال‌های 1853 تا 1906، 229 آتش‌سوزی وحشتناک در استانبول اتفاق افتاده است.

تمام این آتش‌سوزی‌ها تاثیر عمیقی روی معماری حاکم و سبک‌های اجرایی در استانبول گذاشته است. ذهنیت آتش‌سوزی به قدری در اذهان مردم جا خوش کرده که تنها کتاب‌های تاریخ صحبت از آتش نمی‌شود؛ در بسیاری از کتاب‌های داستان و شعر نیز از استانبول به عنوان شهری سوزان یاد می‌شود.

بیشتر بخوانید: معرفی مسجد ایاصوفیه: مسجدی قدیمی‌تر از خود اسلام 

در دوره عثمانی، برج‌های مراقبت از آتش‌سوزی از مهم‌ترین سازه‌هایی بودند که ساخته می‌شد!

اولین و مهم‌ترین برج آتش‌سوزی در استانبول بیازیت بود، این برج در سال 1749 به دلیل فراوانی آتش‌سوزی‌ها به منظور مراقبت و اطلاع از حریق بنا شد. بیازیت اولین برج مراقبت از حریق بود که در حیاط کنونی دانشگاه استانبول، به جای برج‌های چوبی، ساخته شده است.

می‌توان گفت برج بیازیت با هدف اطلاع از آتش‌سوزی و اطلاع دادن به مردم شهر، در سال 1749، در منطقه بیازیت استانبول ساخته شد. این برج با داشتن ارتفاعی 85 متری، بلندترین بنای ساخته شده در استانبول به شمار می‌آمد. جالب‌ترین قسمت برج، پلکان آن بود که به منطقه مشاهده شهر می‌رسید؛ برای رسیدن به فضایی که از آن مراقبت انجام می‌گرفت، شخص مجبور به پیمودن 180 پله بود. برج بیازیت در ابتدا به دلیل کمبود مصالح مقاوم در برابر آتش، از چوب ساخته شد. همین مساله باعث شد که بنا در سال 1756 در اثر یک آتش‌سوزی سهمگین، از بین برود.

بیشتر بخوانید: کاخ کوچوکسو استانبول ؛ مجلل‌ترین قصر پادشاهان عثمانی 

برج های استانبول

در سال 1826، دولت ترکیه، اقدام به مرمت و ساخت دوباره برج بیازیت کرد. بنای جدید نیز در جریان شورش‌ها و اعتراضات جانیسار، دچار خرابی و آتش‌سوزی شد. برج مراقبت بیازیت برای بار سوم به دستور سلطان محمود دوم و با معماری SeneKerim Balyan با عنوان بلندترین سازه شهر، ساخته شد.

برج بیازیت از سه قسمت، مراقبت از حریق، اطلاع رسانی و بخش مدیریت، تشکیل شده بود. اگر آتش‌سوزی در شهر اتفاق می‌افتاد، بخش مراقبت سریعا خبردار می‌شد و اگر روز هنگام این حادثه رخ می‌داد، از برج سبد‌هایی آویزان می‌کردند تا مردم با دیدن آنها متوجه آتش‌سوزی شوند. اگر این اتفاق در تاریکی شب رخ می‌داد، خبررسانی از طریق روشن کردن فانوس انجام می‌شد.

این برج علاوه بر اطلاع‌رسانی آتش‌سوزی‌ها، برای هواشناسی و اطلاع‌رسانی وضعیت هوا نیز به مردم استانبول خدمات‌رسانی می‌کرد. اعلام وضعیت هوا را از طریق چراغ‌های رنگی انجام می‌داد؛ به نوعی می‌توان گفت، هر شب به رنگی درآمده و مردم را از وضعیت هوای فردا آگاه می‌کرد.

مردم استانبول می‌دانستند که اگر برج به رنگ آبی باشد، فردا روزی آفتابی خواهدبود. این درحالی است که رنگ‌های سبز، نشانگر هوای بارانی، رنگ‌ زرد نماد هوای مه‌آلود و رنگ قرمز نشانگر برف فردا بود. این فعالیت سالیان سال ادامه داشت تا این‌که در سال 1995 دستور توقف گرفت. مدت‌ها مردم شهر استانبول برج بیازیت را رنگی ندیدند، تا این که در سال 2010، شهرداری استانبول دوباره دستور فعالیت این برج را صادر کرد.

برج بیازیت

مرمت‌ و بازسازی‌هایی که در سال 1997 روی برج بیازیت انجام گرفت، برج را برای استفاده به عنوان مراقبت از آتش‌سوزی، اعلام وضعیت هوا و  اعلام وضعیت راه‌ها آماده کرد. امروزه این برج در حیاط دانشگاه استانبول قرار گرفته است.

منظره 360 درجه و پانارومای برج بیازیت استانبول

معماری برج بیازیت پس از دستور بازسازی از طرف سلطان محمود دوم، دستخوش تغییرات فراوانی شد. بنایی که قبلا از چوب و مصالح غیرمقاوم دربرابر آتش‌سوزی ساخته شده بود، این بار کاملا از سنگ‌های مقاوم بنا شد.

در گذشته بالاترین قسمت بنا، یک سازه کلاه مانند چوبی بود که پس از بازسازی این قسمت تبدیل به یک سازه 8 ضلعی سنگی شد. اعلام وضعیت هوا و مراقبت از شهر از بالاترین بخش این برج انجام می‌گرفت.

برج بیازیت استانبول

مقاومت بنای جدید در مقایسه با بناهای قبلی، به قدری زیاد بود که در زلزله‌های شدید استانبول نیز دچار خسارات آنچنانی و خرابی نشد. خرابی‌های جزئی که پس از زلزله شدید سال 1894 ایجاد شده بودند، با اندکی مرمت قابل جبران بود.

این برج روی یک قاعده هرمی شکل کوتاه ساخته شده بود و الزام وجود افرادی برای مراقبت و نگهبانی از شهر، باعث شده بود طبقات آن گسترده‌تر و مناسب برای سکونت افراد ساخته شود. جذابیت فوق‌العاده این برج در کنار کاربرد مفید آن، منظره 360 درجه‌ای است که از بالای آن قابل مشاهده است. از بالای این برج می‌توانید مناطق اسکودار، گالاتا و جزیره‌های جذاب استانبول را مشاهده کنید.

نهایت سرنوشت این برج مانند تمامی بناهای تاریخی استانبول، پس از فرازونشیب‌هایی که پشت سر گذاشته بود، تبدیل شدن به یک موزه خصوصی است. شما می‌توانید با وارد شدن به این موزه تمامی تاریخ و اتفاقات رخ داده را به یاد آورید.

بیشتر بخوانید: موزه های استانبول: معرفی ۵ موزه فوق‌العاده برای علاقه‌مندان به تاریخ و هنر 

مردم استانبول برج بیازیت را یکی از جذاب‌ترین برج‌های این شهر و به عنوان بلندترین برج استانبول می‌شناسند. به همین دلیل ارزش و احترام این برج بین مردم ساکن استانبول بسیار زیاد است. از هرکسی که در استانبول درباره برج حریق بیازیت سوال کنید، آن را با هیجان بی‌نظیری وصف میکند.

به نظر شما بهترین برج استانبول کدام است؟